|
Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko 2007-2013
Członkostwo w Unii Europejskiej stanowi dla Polski zarówno szansę, jak
też wyzwanie. Wraz z uczestnictwem we wspólnotowej polityce spójności
istnieje szansa na zmniejszenie dystansu rozwojowego, jaki dzieli nasz
kraj od „starych” państw członkowskich UE.
Zapóźnienia rozwojowe mają przede wszystkim charakter luki
infrastrukturalnej, która uniemożliwia optymalne wykorzystanie zasobów
kraju oraz w dużym stopniu blokuje istniejący potencjał. Przezwyciężenie
jej jest niezbędnym warunkiem dla wzrostu konkurencyjności i
podniesienia atrakcyjności inwestycyjnej.
Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko (POIiŚ) jest odpowiedzią
na szanse i wyzwania członkostwa w Unii Europejskiej. Celem Programu
jest poprawa atrakcyjności inwestycyjnej. Realizacja programu i
osiągnięcie tego celu wiąże się z koniecznością odpowiedniego
przygotowania administracji publicznej oraz beneficjentów do jak
najlepszego wykorzystania dostępnych w ramach Programu środków.
Zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 1083/2006 ustanawiającym przepisy
ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego,
Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności (rozporządzeniem
ogólnym) przyjęto w dniu 6 października 2006 r.
Strategiczne Wytyczne Wspólnoty dla spójności (SWW) , określające ramy
dla interwencji funduszy w latach 2007-2013. Na podstawie SWW każdy kraj
członkowski będący beneficjentem funduszy przygotowuje Narodowe
Strategiczne Ramy Odniesienia (NSRO). W oparciu o ten dokument
przygotowano programy operacyjne będące podstawowym instrumentem
realizacji zapisanych w NSRO priorytetów. Program Operacyjny
Infrastruktura i Środowisko zgodnie z Narodowymi Strategicznymi Ramami
Odniesienia (NSRO), zatwierdzonymi w dniu 7 maja 2007 r. przez Komisję
Europejską, stanowi jeden z programów operacyjnych będących podstawowym
narzędziem do osiągnięcia założonych w nich celów przy wykorzystaniu
środków Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Rozwoju
Regionalnego. Cechą charakterystyczną PO Infrastruktura i Środowisko
jest integralne ujęcie problematyki podstawowej infrastruktury, która
obejmuje infrastrukturę techniczną i zasadnicze
elementy infrastruktury społecznej. Punktem wyjścia dla tak zakreślonego
zakresu programu jest zasada maksymalizacji efektów rozwojowych,
uwarunkowana komplementarnym potraktowaniem sfery technicznej i
społecznej w jednym nurcie programowym i
realizacyjnym. Działania w ramach PO Infrastruktura i Środowisko są
komplementarne do działań realizowanych w ramach 16 regionalnych
programów operacyjnych, a także innych programów operacyjnych
przygotowanych na lata 2007-2013, tj. Innowacyjna Gospodarka, Kapitał
Ludzki, Rozwój Polski Wschodniej oraz programów Europejskiej Współpracy
Terytorialnej. PO Infrastruktura i Środowisko jest również ważnym
instrumentem realizacji odnowionej Strategii Lizbońskiej, a wydatki na
cele priorytetowe UE spełniające kryteria określone w art. 9 ust. 3
rozporządzenia nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące
Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu
Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE)
nr 1260/1999 stanowią w ramach programu 66,23%
całości wydatków.
Zgodnie z ustaleniami Rady Europejskiej w Göteborgu ważnym elementem
programu będą też działania wpływające w korzystny sposób na środowisko.
Są to m.in. działania wspierające ograniczenie zmian klimatycznych i
wzrost znaczenia „zielonej” energii, usprawnienie i zwiększenie
efektywności oraz bezpieczeństwa systemu transportowego (m.in. poprzez
wsparcie systemów transportu publicznego i kolejowego).
Należy też zwrócić uwagę, iż pomimo znaczącej alokacji funduszy UE w
ramach programu środki te nie są wystarczające do wypełnienia zobowiązań
akcesyjnych Polski w takich obszarach jak ochrona środowiska, czy
energetyka, dlatego też program jest jednym ze źródeł przyczyniających
się do wdrożenia tych zobowiązań. Wypełnienie zobowiązań akcesyjnych
realizowane będzie również poprzez środki krajowe (publiczne jak i
prywatne), które zgodnie z unijną zasadą dodatkowości mogą być
uzupełniane przez środki UE w ramach programów regionalnych, czy
sektorowych. W związku z tym środki w ramach programu będą uzupełniać, a
nie zastępować fundusze krajowe w tych dziedzinach. Dzięki temu program
stanowić będzie jedno z wielu (a nie jedyne) narzędzie wspomagające
wypełnienie tych zobowiązań.
Uwzględnienie środków z Funduszu Spójności w ramach osi priorytetowych
związanych z inwestycjami w sektorze transportu i energetyki,
które są korzystne dla środowiska wskazuje na to, że inwestycje o
charakterze środowiskowym nie tylko nie utrudniają, ale przyczyniają się
do realizacji jednego z celów horyzontalnych NSRO – ”Wzrostu
konkurencyjności polskich regionów i przeciwdziałania ich marginalizacji
społecznej, gospodarczej i przestrzennej”. Świadczy też o tym poziom
wysokości wsparcia inwestycji mających pozytywny wpływ na środowisko.
Inwestycje przyczyniające się pośrednio oraz bezpośrednio do ochrony
środowiska stanowią bowiem 39% całego wsparcia tego Funduszu.
Struktura programu wynika z prawa wspólnotowego. Natomiast z uwagi na
ogólny charakter programów operacyjnych kierowanych do Komisji
Europejskiej, dla potrzeb krajowych przygotowany zostanie dokument
uszczegóławiający zapisy programu operacyjnego – Szczegółowy opis
priorytetów programu operacyjnego (zwany dalej uszczegółowieniem
programu operacyjnego). Wymóg przygotowania tego dokumentu wynika z
zapisów ustawy z dn. 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki
rozwoju (art. 26 ust. 1 pkt. 2).
Dokument ten, ze względu na szczegółowość zawartych w nim informacji,
będzie kompendium wiedzy dla beneficjentów na temat możliwości i sposobu
realizacji projektów w ramach poszczególnych programów operacyjnych.
Wskazując szczegółowe typy projektów, listę potencjalnych beneficjentów
oraz system wyboru projektów dokument ten ułatwi potencjalnemu
beneficjentowi prawidłowe przygotowanie wniosku o dofinansowanie.
Niniejszy projekt programu operacyjnego został opracowany w wyniku
negocjacji z Komisją Europejską. Podstawą negocjacji był projekt
programu, który przyjęła Rada Ministrów w dn. 29 listopada 2006 r.
Projekt ten został następnie uzupełniony o indykatywny
wykaz dużych projektów i przekazany za pośrednictwem systemu
komputerowego Komisji Europejskiej.
Równolegle do negocjacji zapisów programu uzupełniono również w zakresie
dotyczącym
indykatywnego wykazu dużych projektów prognozę oddziaływania programu na
środowisko.
Obecna wersja programu zawiera też zmiany wynikające z konsultacji
społecznych, prognozy oddziaływania na środowisko oraz rekomendacje
wynikające z oceny szacunkowej (ewaluacji ex-ante).
Szczegółowe informacje znajdują się na stronach internetowych:
www.pois.gov.pl
|
